Durmuşda her bir adam IT we OT çalyşmasy bilen az-kem gatnaşykda bolýar, biz IT bilen has tanyş bolmaly, ýöne OT has tanyş däl bolmagy mümkin, şonuň üçin şu gün siziň bilen IT we OT-nyň käbir esasy düşünjelerini paýlaşýarys.
Operasiýa tehnologiýasy (OT) näme?
Operasiýa tehnologiýasy (OT) fiziki prosesleri, enjamlary we infrastrukturany gözegçilik etmek we dolandyrmak üçin enjam we programma üpjünçiligini ulanmakdyr. Operasiýa tehnologiýa ulgamlary aktiwleri köp talap edýän pudaklaryň giň geriminde duş gelýär. Olar möhüm infrastrukturany (KU) gözegçilik etmekden başlap, önümçilik meýdançasyndaky robotlary dolandyrmaga çenli dürli wezipeleri ýerine ýetirýärler.
OT önümçilik, nebit we gaz, elektrik energiýasyny öndürmek we paýlamak, awiasiýa, deňizçilik, demir ýol we kommunal hyzmatlar ýaly dürli pudaklarda ulanylýar.
IT (Maglumat tehnologiýalary) we OT (Operasiýa tehnologiýalary) senagat ulgamynda giňden ulanylýan iki adalga bolup, degişlilikde maglumat tehnologiýasyny we operasiýa tehnologiýasyny aňladýar we olaryň arasynda belli bir tapawutlar we baglanyşyklar bar.
IT (Maglumat tehnologiýalary) kompýuter enjamlary, programma üpjünçiligi, tor we maglumatlary dolandyrmak bilen baglanyşykly tehnologiýany aňladýar, ol esasan kärhana derejesindäki maglumatlary we iş proseslerini işläp düzmek we dolandyrmak üçin ulanylýar. IT esasan maglumatlary işläp düzmek, tor aragatnaşygy, programma üpjünçiligini işläp düzmek we kärhanalaryň içerki ofis awtomatlaşdyrma ulgamlary, maglumat bazasyny dolandyrmak ulgamlary, tor enjamlary we ş.m. ýaly işlerine we tehniki hyzmatyna gönükdirilendir.
Operasiýa tehnologiýasy (OT) hakyky fiziki operasiýalar bilen baglanyşykly tehnologiýany aňladýar, ol esasan meýdan enjamlaryny, senagat önümçilik proseslerini we howpsuzlyk ulgamlaryny dolandyrmak we gözegçilik etmek üçin ulanylýar. OT awtomatlaşdyryş gözegçiliginiň, duýujylygyň gözegçiliginiň, önümçilik dolandyryş ulgamlary (SCADA), datçikler we hereketlendirijiler, şeýle hem senagat aragatnaşyk protokollary ýaly zawod önümçilik liniýalarynda real wagt maglumatlaryny ýygnamagyň we işlemegiň aspektlerine ünsi jemleýär.
IT bilen OT-nyň arasyndaky baglanyşyk, IT tehnologiýasynyň we hyzmatlarynyň OT üçin goldaw we optimizasiýa berip bilmeginden ybaratdyr, mysal üçin, senagat enjamlaryny uzakdan gözegçilikde saklamak we dolandyrmak üçin kompýuter torlaryny we programma üpjünçiligini ulanmak ýaly; Şol bir wagtyň özünde, OT-nyň real wagt maglumatlary we önümçilik ýagdaýy IT-niň iş çözgütleri we maglumatlary seljermek üçin möhüm maglumatlary hem berip biler.
IT we OT-nyň integrasiýasy häzirki senagat pudagynda hem möhüm ugur bolup durýar. IT we OT-nyň tehnologiýalaryny we maglumatlaryny integrasiýa etmek arkaly has netijeli we akylly senagat önümçiligini we işini dolandyrmagy gazanyp bolýar. Bu bolsa zawodlara we kärhanalara bazar talabynyň üýtgemelerine has gowy jogap bermäge, önümçiligiň netijeliligini we hilini ýokarlandyrmaga, şeýle hem çykdajylary we töwekgelçilikleri azaltmaga mümkinçilik berýär.
-
OT howpsuzlygy näme?
OT howpsuzlygy aşakdakylar üçin ulanylýan tejribeler we tehnologiýalar hökmünde kesgitlenýär:
(a) Adamlary, emläkleri we maglumatlary goramak,
(b) Fiziki enjamlary, prosesleri we wakalary gözegçilikde saklamak we/ýa-da dolandyrmak, şeýle hem
(c) Kärhananyň OT ulgamlarynda ýagdaý üýtgeşmelerini başlat.
OT howpsuzlyk çözgütleri täze nesil otly diwarlardan (NGFW) howpsuzlyk maglumatlaryny we wakalaryny dolandyryş (SIEM) ulgamlaryna, şahsyýeti anyklamak we dolandyrmak ulgamlaryna we başga-da köp sanly howpsuzlyk tehnologiýalaryny öz içine alýar.
Adatça, OT ulgamlary internete birikdirilmändigi üçin OT kiberhowpsuzlygy zerur däldi. Şeýlelik bilen, olar daşarky howplara sezewar edilmedi. Sanly innowasiýa (DI) başlangyçlary giňelip we IT OT ulgamlary birleşip başlandygyça, guramalar belli meseleleri çözmek üçin belli bir nokat çözgütlerini ulanmaga meýilli boldular.
OT howpsuzlygyna şeýle çemeleşmeler çözgütleriň maglumaty paýlaşyp we doly görünýänligi üpjün edip bilmeýän çylşyrymly torunyň döremegine getirdi.
Köplenç IT we OT ulgamlary aýry saklanýar, bu bolsa howpsuzlyk tagallalarynyň gaýtalanmagyna we açyklykdan gaça durmagyna getirýär. Bu IT OT ulgamlary hüjümiň ähli ýerinde nämeleriň bolup geçýändigini yzarlap bilmeýär.
-
Adatça, OT ulgamlary COO-a, IT ulgamlary bolsa CIO-a hasabat berýär, netijede umumy toruň ýarysyny goraýan iki sany tor howpsuzlyk topary döreýär. Bu bolsa hüjüm ýüzüniň çäklerini kesgitlemegi kynlaşdyryp biler, sebäbi bu dürli toparlar öz torlaryna nämeleriň birikdirilendigini bilmeýärler. Netijeli dolandyrmagyň kyn bolmagyndan başga-da, OT IT torlary howpsuzlykda uly boşluklar galdyrýar.
OT howpsuzlygyna çemeleşmesiniň düşündirilişi ýaly, ol IT we OT torlarynyň doly ýagdaýy barada habardarlygy ulanyp, howplary ir ýüze çykarmakdan ybaratdyr.
IT (Maglumat tehnologiýalary) bilen OT (Operasiýa tehnologiýalary) arasyndaky tapawut
Kesgitleme
IT (Maglumat tehnologiýalary)Işewürlik we guramaçylyk şertlerinde maglumatlary we maglumatlary dolandyrmak üçin kompýuterleriň, torlaryň we programma üpjünçiliginiň ulanylmagyny aňladýar. Ol enjamlardan (serwerler, routerler) başlap, iş operasiýalaryny, aragatnaşygy we maglumatlary dolandyrmagy goldaýan programma üpjünçiligine (programmalar, maglumat bazalary) çenli ähli zady öz içine alýar.
OT (Operasiýa tehnologiýasy): Guramadaky fiziki enjamlary, prosesleri we wakalary gönüden-göni gözegçilik etmek we dolandyrmak arkaly üýtgeşmeleri anyklaýan ýa-da sebäp bolýan apparat we programma üpjünçiligini öz içine alýar. OT köplenç önümçilik, energiýa we ulag ýaly senagat pudaklarynda duş gelýär we SCADA (Gözegçilik gözegçiligi we maglumatlary ýygnamak) we PLC (Programmalaşdyrylýan logiki kontrollerler) ýaly ulgamlary öz içine alýar.
Esasy tapawutlar
| Aspekt | IT | OT |
| Maksat | Maglumatlary dolandyrmak we işläp taýýarlamak | Fiziki prosesleriň gözegçiligi |
| Fokus | Maglumat ulgamlary we maglumatlaryň howpsuzlygy | Enjamlary awtomatlaşdyrmak we gözegçilik etmek |
| Daşky gurşaw | Ofisler, maglumat merkezleri | Zawodlar, senagat desgalary |
| Maglumat görnüşleri | Sanly maglumatlar, resminamalar | Sensorlardan we enjamlardan real wagt maglumatlary |
| Howpsuzlyk | Kiberhowpsuzlyk we maglumatlary goramak | Fiziki ulgamlaryň howpsuzlygy we ygtybarlylygy |
| Protokollar | HTTP, FTP, TCP/IP | Modbus, OPC, DNP3 |
Integrasiýa
Senagat 4.0-yň we zatlaryň internetiniň (IoT) ösmegi bilen, IT we OT-nyň birleşmegi möhüm ähmiýete eýe bolýar. Bu integrasiýa netijeliligi ýokarlandyrmagy, maglumat seljermesini gowulandyrmagy we has gowy karar kabul etmegi üpjün etmegi maksat edinýär. Şeýle-de bolsa, OT ulgamlary däp boýunça IT ulgamlaryndan bölünip alnandygy sebäpli, ol kiberhowpsuzlyk bilen baglanyşykly kynçylyklary hem döredýär.
Baglanyşykly makala:Siziň Internetiňizdäki Zatlar Tor Howpsuzlygy üçin Tor Paket Brokerine mätäç
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 5-nji sentýabry
